جونو (Juno)
کارگردان:جیسن ریتمن نویسنده:دیابلو کدی بازیگران:الن پیج(جونو مک گاف)،مایکل سرا(پلی بلیکر)،جنیفر گارنر(ونسا لورینگ)،جیسن بیتمن(مارک لورینگ)،آلیسن جنی(برن مک گاف )،جی .کی سیمونز(مک مک گاف) ژانر: کمدی و درام، زمان: ٩٦ دقیقه ، محصول: آمریکا و کانادا، شروع اکران: ٢٥دسامبر٢٠٠٧ در آمریکا، فروش درسینما های آمریکای شمالی ١43٤72771میلیون دلار تا هفته بیست و ششم اکران، درجه نمایش: PG13( والدین باید به شدت محتاط باشند ، بعضی از مسائل مطروحه در فیلم ممکن است برای کودکان زیر ١٣ سال نامناسب باشد.)
جوایز:
برنده جایزه اسکار بهترین فیلمنامه ارژینال
برنده بافتای بهترین فیلمنامه ارژینال
برنده بافتای بهترین بازیگر نقش اول زن
نامزد اسکار بهترین فیلم
نامزد اسکار بهترین کارگردانی
نامزد اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
نامزد گلدن گلاب بهترین فیلم کمدی یا موزیکال
نامزد گلدن گلاب بهترین بازیگر نقش اول زن فیلم کمدی یا موزیکال
نامزد گلدن گلاب بهترین فیلمنامه
تجربهِ مفرح ِدوست داشتنی
حامد مقدم
بعضي فيلم ها هستند که بايد بيش از يک بار ديده شوند و«جونو» مطمئناً يکي از آن هاست.اين گفته اصلاً به اين معني نيست که با يک فيلم دير هضم و متفکرانه روبروايم و حتماً بايد زمان زيادي براي دريافت مفاهيم موجود و واکاوي شخصيت هاي به نمايش درآمده در آن اختصاص دهيم. بلکه هدف از چند بارديدن فيلم، از دست ندادن بسياري از نکات ساده و جذابي است که ممکن است مخاطب در دفعه اول ديدار با فيلم متوجه آن ها نشود، و يا تعدادي از آن ها را از دست بدهد.
«جونو» به مانند «خانم سان شاين کوچولو» ،فيلم کم هزينه و دوست داشتني جاناتان ديتن و والري فاريس، که يک سال پيش از آن به نمايش درآمد، آکنده از لحظات دلنشين و با مزه اي است که علي رغم ايجاد محيطي قابل باور و سرگرم کننده براي تماشاگر، نکات اخلاقي مورد نظرش را هم به خورد او مي دهد. موضوعات مطرح شده در اين دو فيلم هر چند که در ظاهر با هم متفاوتند اما بي گمان هردو داستان، با قرار دادن قهرمان هايشان در سفري مکاشفه آميز در صدد شناخت فرديت و ناشناخته هاي دروني آن ها هستند. اگر شخصيت هاي «خانم سان شاين کوچولو» در طي سفري خانوادگي به شناخت از خود و يکديگر نايل مي شوند، جونو مک گاف اين شناخت را در طي 9ماه دوره بارداري و در برخورد با اطرافيان خود به دست مي آورد.البته نمي توان اين موضوع را انکار کرد که اين خود شناسي در «جونو» بسيار شخصي تر از «خانم سان شاين کوچولو» است. وهمين شخصي بودن سبب مي شود که مخاطب در طي همراهي با اثر به برخي از کنش ها و رفتار هاي قهرمان داستان خو کرده و همراهي با او را چون تجربه اي شخصي مد نظر قرار دهد. نکته اي که البته به فيلم نامه خوب ديابلو کدي بر مي گردد که با رويکردي شخصيت محور، اتفاقات داستان را روايت مي کند.
قرار داشتن شخصيت جونو دربطن داستان و شکل دهي به همه اتفاقات و به حاشيه رانده شدن ديگر شخصيت ها همه نشان از همين رويکرد شخصيت محور دارد. البته منظور از به حاشيه رانده شدن شخصيت هاي فرعي هيچگاه به معناي از دست رفتن آن ها نيست بلکه منظور اين است که هريک از اين پرسوناژ هاي دوم و سوم در رابطه و به واسطه قهرمان داستان مجال حضور مي يابند و نکته جالب ماجرا در اين است که بسيار خوب و صميمي از کار درآمده اند. از پدر و نامادري جونو گرفته تا مارک و ونسا و البته دوستش بليکر، که هر کدام در جايگاه خود نه تنها به عاملي تاثير گذار براي پيشبرد داستان تبديل شده اند بلکه ارتباطي موثر هم با قهرمان ماجرا برقرار مي کنند.
در ابتداي مطلب اشاره شد که اين فيلم را بايد بيش از يک بار به تماشا نشست و به گمانم تکرار اين مورد در انتهاي اين مطلب زياد هم بي راه نيست. چرا که اين فيلم، پر است از شوخي ها و ارجاعاتي که شايد در بار اول تماشا براي برخي از مخاطبان اين جايي قابل درک نباشد. براي نمونه در فيلم کم نيست شوخي هايي که مستقيماً فرهنگ پاپ رايج در آمريکاي شمالي را نشانه رفته است. کشف بسياري از اين موقعيت ها، مخصوصاً آن هايي که بايد با حضور شخصيت جونو صورت پذيرد به دليل خونسردي بيش از حد اين شخصيت و هم راستا شدن با بلوغ شخصيتي او ممکن است کمي به تاخير افتد. و تنها چاره رفع اين مشکل ظاهراً تماشاي دوباره فيلم است.
پي نوشت:ظرافت هاي کاراکتر جونو آن قدر پرداخت شده است که می تواند آن را به يکي از شخصيت هاي سينمايي به ياد ماندني تماشاگران تبديل کند و الن پيج بازيگر نقش جونو، در اين بين نقشي بسيار تاثير گذار دارد و به قول پيتر برادشاو در روزنامه گاردين، قدرت فيلم مديون نمايش دوست داشتني اوست.
از دید منتقدان
کلودیا پوگ-یو اس ای تودی: «داستانی سرگرم کننده که به همراه غرابت دوست داشتنی شخصیت هایش فیلمی سرزنده و عاطفی را موجب شده اند .فیلمی بدور از چرب زبانی و احساسات گرایی.»
لیزا اسکورزبام-اینترتینمنت ویکلی: «با شخصیت هایی که به خوبی در آمده اند و بازیگرانی قدرتمند، «جونو» فیلمی است زیرکانه و فریبنده درباره دخترکی حامله.»
پیتر برادشاو-گاردین: «قدرت فیلم مدیون نمابش دوست داشتنی الن پیج و فیلمنامه جالب دیابلو کدی است که با موضوع و موقعیت، زیرکانه و دلسوزانه برخورد می کنند.»
راجر ابرت-شیکاگو سان تایمز: «بهترین فیلم سال ]...[ آیا امسال نقش آفرینی بهتر از آنچه الن پیج در«جونو» ارائه داده است وجود داشته است؟ من که گمان نمی کنم.»
نکاتی درباره« جونو»
١. تلفن همبرگری موجود در فیلم متعلق به دیابلو کدی است.
٢. کمی قبل از ملاقات جونو و مارک ، مارک درحال خواندن شرح حال دیابلو کدی(فیلمنامه نویس ) است.
٣.«جونو» اولین فیلم تهیه شده توسط کمپانی فاکس سرچ لایت است که به فروش ١٠٠ میلیون دلاری دست یافته است.
٤. ترانه ای که جونو و مارک با هم در فیلم می خوانند«Doll Parts» نام دارد و ترانه ای که جونو و بلیکر در انتهای فیلم آن را می نوازند قطعه ای است متعلق به مالدی پیچز به نام«هرکس دیگری جز تو».
٥. نام اصلی فیلم قرار بود Junebug باشد اما به دلیل اشتباه نشدن با فیلم سال ٢٠٠٥ امی آدامز به همین نام، به «جونو» تغییر یافت.
٦. مینی ونی که جونو بر آن سوار است از سال ١٩٩٧ دیگر تولید نمی شود اما هنوز در ونکوور، جایی که داستان فیلم در آن اتفاق می افتد، متداول است.
٧. «جونو» پرفروش ترین فیلم در میان پنج نامزد بهترین فیلم اسکار ٢٠٠٨ بوده است.
مرتبط: ترجمه ریویوی نشریه پریمیر را بر«جونو» بخوانید:کمدی نو آمده ی اسکروبال
